تفکر استراتژیک

چهارچوب GOST چیست؟

قبلا در مورد تفکر استراتژیک مطالبی را عنوان کردم. از اهمیت آن بخصوص در دنیای متلاطم امروزگفتم.

به این که واکنشی بودن در برابر مسائل مختلف چه قدر آسیب زننده است، و شاید یکی از مهمترین کارهایی که در این مواقع میشود انجام داد ، همین جمله ی کوتاه باشد که بیایید کمی در موردش فکر کنیم. مثلا یکی از کارکنان شرکت ایمیل مهمی را علامت زده است، و از شما میپرسد که چگونه میتوان در مقابل این تاکتیک رقیب عمل کرد، پاسخ واکنشی دادن راهکار بدون درنگ است، اما پاسخی که تفکر استراتژیک را در دل خود دارد، نشانه هایی از جمله ساده ی بیا کمی در موردش فکر کنیم را دارد.

در مطلبی که مقدمه ای بود برای شروع درس استراتژی به برخی از تعاریف و اینکه استراتژی برای اولین بار توسط چه کسی مطرح شد، پرداختم. در این مطلب نیز جمله ای معروف از سان تزو خواهم گفت.

GOST: Goals, Objectives, Strategies and Tactics

در این نوشته به معرفی چهارچوبی میپردازم که کمک زیادی میکند به شناخت بیشتر استراتژی کسب و کار و فعالیت هایی که انجام میشود. چهارچوب GOST از ابتدای چهار حرف انگلیسی تشکیل شده است.

در بیشتر مواقع حتی بسیاری از مدیران با تجربه دنیا نیز اهداف بلند مدت(Goal) اهداف کوتاه مدت(Objectives)

استراتژی(Strategies) و تاکتیک(Tactics) را اشتباه میگیرند.

 

بگذارید با یک مثال از واحد فروش یک شرکت این تفاوت را بهتر درک کنیم.

 هدف بلند مدت واحد فروش پیروزی در فروش ملی در سطح منطقه است.

 هدف کوتاه مدت فروش 25 میلیاردی در پایان فصل سوم سال.

 استراتژی واحد فروش متمرکز نمودن فعالیتهای واحد فروش بر افزایش سهم از کیفِ پول مشتریان کنونی است.

 و در نهایت تاکتیک ها به مواردی مثل سی دی آموزشی، قرار ملاقات گذاشتن با بهترین مشتریان هر ناحیه، یا خرید آی پَد و قرار دادن اطلاعات و اسلاید های بهتر در زمان ملاقات با مشتری.

 به طور کل بعد از این مثال باید گفت، زمانیکه ما اهداف کوتاه مدت و بلند مدت خود را مشخص کردیم، وقت آن است که به سراغ استراتژی برویم.و سپس در مورد تاکتیک ها بیاندیشیم که چگونه قرار است کارها را انجام دهیم.

 پس استراتژی مسیر دست یافتن به اهداف است. چگونگی تخصیص دادن منابع است. اگر باز هم شما، همکارتان و مدیرانتان در مورد استراتژی و تاکتیک دچار اشتباه شدید از قانون لمس استفاده کنید. قانون لمس     (rule of touch) میگوید اگر بازوی خودتان را دراز کردید و چیزی فیزیکی مثل کاربرگ فروش، دی وی دی آموزشی را لمس کنید، این از جنس تاکتیک است.

 

 سان تِزو می گوید:همه افراد میتوانند تاکتیک هایی که در جنگ به کار میبرم را ببینند، اما آنچیزی که هیچ کس نمیتواند آنرا ببیند، استراتژی ای است که پیروزیِ بزرگ از دل آن زاییده است. شاید بدلیل انتزاعی بودن استراتژی است که ما شاهد آن هستیم که هرکس تفسیر متفاوتی از استراتژی سازمان خود دارد و یکی از مهمترین مشکلات مدیران در اجرای استراتژی و پیاده سازی آن همین تفاسیر مختلف است. و اولین چیزی که در سازمان قربانی میشود همین استراتژی است.

پی نوشت نامربوط به این درس:

در طی دو روز گذشته که امتحانات تمام شد، و این آخرین امتحانات دوران تحصیل من، حداقل تا پنج سال آینده خواهد بود، با بسیاری از دل مشغولی هایی همراه بود که افکارم را کاملا پریشان کرده بود. با وجود اینکه همین حالا نمره ی دو درس آمده است و نمرات خوبی گرفته ام، اما مدام خودم را سرزنش میکنم. نمیخواهم دلیل بیاورم که چرا من تلاشم را آنچنان که باید نه برای نمره گرفتن و بلکه برای یادگرفتن انجام ندادم.به هر حال نمیتوان تاثیر محیط را نادیده گرفت، متاسفانه باید بگویم که روز به روز کیفیت آموزش و کیفیت دانشجویان دانشگاه آزاد قزوین در حال کاهش است.نمیدانم مابقی دانشگاه ها در چه وضعیتی هستند، اما آنچه که خودم لمس کردم را مطرح میکنم.

کیفیت اساتید که باید دانشجو را مبتلا به درس کنند، روز به روز کاهش پیدا میکند، شاید بی انصافی باشد از دکتر خیراندیش نام نبرم که واقعا برای انتقال مفاهیم و موضوعات مختلف درس منابع انسانی زحمات فراوانی کشید و از معدود اساتیدی بود که من همواره آن را به نیکی یاد خواهم کرد و امیدوارم که خداوند تنشان سالم بدارد.

دانشجویانی که حوصله درس خواندن ندارند، از کتاب فراری هستند، دانشجویانی که فقط برای برگه A4 آمده اند، تا افزایش حقوق داشته باشند، استادانی که صرفا به امتحان پایان ترم اهمیت می دهند، فعالیت و مشارکت دانشجو به عنوان معیاری برای ارزیابی عملکرد آن در نظر گرفته نمیشود، که اگر اینگونه بود، بیشتر از 70 درصد کلاس مردود می شدند، چرا که نه حرفی برای گفتن دارند و نه انگیزه ای برای یادگیری. منابعی که 20 سال از عمر آنها گذشته است به عنوان منبع درسی معرفی میشود، و وقتی مشغول مطالعه آن میشوی با هزار ترفند نمیتوانی خودت را قانع کنی که وقت ارزشمندت را برای مطالعه ی آن هزینه کنی.بماند که همین منبع درسی در پایان ترم به 30 سوال تبدیل میشود و باز بماند که همان 30 سوال  نیز به مهم و غیر مهم بودن بدل میشود.

دانشگاه نیز مسئول است، نه سوالات استاد در طی سالهای مختلف بررسی میشود که چرا طرح یک امتحان در طی 5 سال گذشته هیچ تغییری نداشته است و نه یک بانک جامع اطلاعاتی وجود دارد که به اساتید محترم بگوید، آنچه در دانشگاه های بزرگ کشور تدریس میشود، این منابع را در بر میگیرد.

امیدوارم هر چه زودتر فضای آموزش آنلاین قوی تر شود تا آنانکه علاقه به یادگیری دارند، بدلیل قرار گرفتن در چنین جو بیمار آموزشی، انگیزه و پشتکار یادگیری خود را از دست ندهند.

امیدوارم دانشگاه و اساتید و  دانشجوی خیانتکار کمتر شود، که در غیر اینصورت جامعه ای مدعی خواهیم داشت که به هیچ زحمتی برای یادگیری، می خواهد به تمدن گذشته اش باز گردد.

امیدوارم و آرزو دارم در دانشکده مدیریت دانشگاه قزوین بحث به جای اینکه کدام استاد نمره خوب می دهد، به کدام استاد خوب درس می دهد ،تغییر کند. گفتگوها به جای اینکه به نمونه سوال و کمیت ختم شود، به کیفیت آموزش ها پرداخته شود.

امیدوارم و آرزو دارم که دانشجویان از معرفی کتاب به هم لذت ببرند. از بحث کردن در کلاس ناراحت نشوند.

ارادتمند سعید رنجبر

 

رزرو آنلاین سالن های ورزشی و پیوستن به شبکه ی همپای ورزشی در سایت reservesport.ir

 

 

استارتاپ

گیمیفیکیشن و رابط کاربری

دانلود رایگان دو فایل ارزشمند در 4study

فایل اول مربوط به بازی کاری در کسب و کار است.

فایل دوم در مورد ux  یا رابط کاربری می باشد که برای کسب و کار های آنلاین و بخصوص اپلیکیشن ها بی نهایت مهم می باشد.

در صورت خواستن رمز drstartup  را وارد نمایید.

*****

دانلود فایل اول

*****

دانلود فایل دوم

{منابع برای مطالعه ی بیشتر}

 

حرف نگفته روی دیوار/2

خلاقیت/ درس سوم

چالشی که با موفقیت انجام شد

در قسمت قبلی از دروس خلاقیت که با یک فیلم آغاز شد و در بخش دوم آن با افسانه ی غلط خلاقیت ادامه پیدا کرد، قرار شد در درس بعدی ذهن شما را به چالش بکشم، و نشان دهم که خلاقیت ها گاه چنان تاثیرگذار است که تحسین همگان را به دنبال دارد.

سال ها قبل فردی به نام داگ که کارمند با سابقه ی جنرال الکتریک محسوب می شد، هدایت و توسعه ی سیستم های پیشرفته تصویر برداری پزشکی را عهده دار بود.

پس از حدود دو سال و نیم فعالیت بر این پروژه، کار داگ به پایان رسید. وقتی دستگاه برای نصب در بیمارستان قرار گرفت، داگ فرصت را غنیمت شمرد و با تکنسین دستگاه مشغول صحبت شد. فکر می کرد برای کار بزرگی که انجام داده تشویق خواهد شد. اما در همین حال کاربر دستگاه از او خواست تا برای انجام تصویر برداری از یک بیمار، از اتاق خارج شود. در همین حال داگ به صحبتهای پدر و مادری گوش میداد، که در حال آرامش دادن به فرزند خود بودند، چرا که دختر کوچک و نحیفشان از دستگاه اِم آر آی ترسیده بود و اشک از چشمانش جاری بود.

نکته ای که داگ متوجه شد، این بود که تعداد زیادی از بچه ها از این دستگاه می ترسند و همین عامل باعث میشود تا نتوانند مدت زیادی بر روی تخت دراز بکشند.به همین دلیل مسئولین مربوطه کودکان را بیهوش میکنند تا آنها حرکت نکنند.(باید اقرار کنم که زمانی خود من هم از قرار گرفتن بر زیر این دستگاه می ترسیدم).

و اگر دکتر بیهوشی در آن لحظه حضور نداشته باشد، کار اسکن بدن به تعویق می افتد. دستگاه طراحی شده بزرگ و خشمگین بود. حال داگ ماشین خود را از نگاه یک دختر بچه می نگریست. داگ به دنبال تغییر دستگاه بود. به همین دلیل  با خیلی از افراد مشورت کرد، به پیشنهاد رئیسش در دوره طراحی شرکت کرد، با این امید که دیدگاهی تازه برای کارش پیدا کند.

خودباوری در خلاقیت، در همه ی ما انسان ها وجود دارد، گاهی در طراحی محصولات باید رویکرد انسان محور داشت، به همین دلیل داگ شروع به صحبت کردن با افراد مختلف کرد تا بتواند نیازهای آن ها را بهتر درک کند. از رویکردهای انسان محور در سایر صنایع الگو گرفت و از ایده های افراد بهره گرفت تا بتواند دستگاه اِم آر آی بهتری را طراحی کند.

داگ می دانست که باز طراحی دستگاه هزینه ی زیادی را بدنبال دارد، به همین دلیل به باز طراحی تجربه پرداخت.به میان کودکان رفت، با روان شناسان صحبت کرد تا به درک بهتری از حال کودکان در زمان بیماری برسد.

این دستگاه ها آنقدر برای کودکان جذاب شدند که دیگر خبری از گریه و بی قراری نبود.مثلا یکی از این طراحی ها مربوط به دستگاه دزدان دریایی است که کاربر به کودکان می گوید: ما اکنون سوار کشتی دزدان دریایی شده ایم و شما نباید تا پایان مسیر حرکت کنید.

با این باز طراحی تعداد کودکانی که نیاز به بیهوشی داشتند را بسیار کاهش داد، بیمارستان خوشحال بود چرا که میتوانست تعداد بیشتری اسکن انجام دهد.

ذهنیت خلاق میتواند ابزاری قدرتمند برای فراتر نگریستن وضع موجود باشد.

چند سال بعد داگ به موقعیت بالاتری در شرکت جنرال الکتریک دست یافت.شما چطور ؟ نوبت شماست که خلاقیت نشان دهید.ایران ما به خلاقیت و نوآوری نیاز دارد.

ارادتمند سعید رنجبر

سخنرانی/2

ماسک از نوآوری و تلاش می گوید

در طی قرن های گذشته افراد زیادی پیام آور نوآوری های خیره کننده بودند. گاهی این نوآوری ها به یک اتفاق حاصل می شد، همانند آنچه برای ارشمیدس اتفاق افتاد و گاهی حاصل تلاش و پشتکار فراوان است.شاید مثال بارز آن ادیسون باشد که قبلا در در بخش مقدماتی نوآوری آن را مطرح کردم.

امروز تعداد افرادی که تلاش میکنند تا دنیا را به جای بهتری برای زندگی تبدیل کنند، کم نیستند. یکی از این افراد ماسک مدیر سابق paypal و مدیر شرکت خودروسازی تسلا می باشد، او همچنین پروژه های بزرگی در حوزه ی هوافضا و استفاده از انرژی خورشیدی، بعنوان انرژی پایدار در دست دارد.

سخنرانی ارزشمند او در تدتاک واقعا ارزش دیدن دارد.

سخنرانی ماسک در تد تاک این فیلم دارای زیر نویس فارسی می باشد.

حرف نگفته روی دیوار/1

استخدام/ بخش پنجم

بخش های یک مصاحبه و ارزیابی متقاضیان

درس های گذشته از بخش استخدام کارکنان به اهمیت استخدام و حفظ بهترین کارکنان اشاره کردیم، در درس دوم به چگونگی تهیه یک شرح شغل پرداختیم، در ادامه نکاتی را که باید در مرور رزومه ها و انجام مصاحبه به آن توجه کنیم را مطرح کردیم و در درس چهارم به انواع مصاحبه و فرم آمادگی مصاحبه پرداختیم.

در این درس می خواهیم مراحل انجام یک مصاحبه را مرور کنیم و در پایان درس فرم ارزیابی متقاضیان شغل را مشاهده کنیم.

مصاحبه سه بخش دارد:

1)شروع مصاحبه:

در این بخش که معمولا 10 دقیقه زمان می برد،بیشتر به معرفی مصاحبه کننده و ایجاد جو دوستانه و کاهش استرس مصاحبه شونده می گذرد.

چقدر خوب است که در این مرحله به متقاضی شغل گفته شود که چه سوالاتی قرار است از او پرسیده شود.و اینکه حتما در پایان مصاحبه به او زمان داده خواهد شد،تا بتواند سوالات خودش را از مصاحبه کننده بپرسد.

2)بدنه مصاحبه :

 این مرحله  80 درصد زمان مصاحبه را به خود اختصاص می دهد.

این مرحله به منظور ارزیابی متقاضی شغل در مورد ویژگی ها،مهارتها،تجربیات قبلی انجام می شود.

در این مرحله پرسیدن سوالات سناریویی شما را کمک خواهد تا میزان آمادگی افراد برای کنترل موقعیتهای مختلف را دقیق تر بسنجید.

 مثلا از متقاضی بپرسید که فرآیند پاسخگویی به مشتریان خواهان وام در بانک ما، دو روز بیشتر از رقبا زمان می برد، آیا شما برای کاهش زمان پاسخگویی راهکاری دارید.

 یا مثالا از فرد در مورد موقعیتی بپرسید،  که یکی از همکاران بخش فروش که اتفاقا رابطه ی خوبی با دیگر همکاران دارد و دیگران دوستش دارند،اما این فرد نتوانسته پس از دو سال انتظارات را برآورده کند،چگونه با چنین وضعیتی برخورد میکنید؟

 نکته:حتما در طول مصاحبه یادداشت برداری کنید.این کار کمک میکند نکات قابل توجه در مورد متقاضی شغل را بخاطر بسپارید.این کار را مخفی انجام ندهید و حتما به متقاضی بگویید که در حال یادداشت برداری هستید.

3)پایان مصاحبه:

10 درصد از زمان مصاحبه را به این بخش اختصاص دهید،از متقاضی بدلیل حضورش تشکر و قدردانی کنید. در مورد چگونگی اطلاع از نتیجه ی مصاحبه و زمان آن به متقاضی بگویید.

و از متقاضی بپرسید که آیا سوالی دارد که مطرح نشده باشد و به آن پرداخته نشده است. با متقاضی شغل ارتباط چشمی برقرار کنید و با او دست بدهید.

و در نهایت او را تا درب خروج همراهی کنید و یا به مقصد بعدی راهنمایی کنید.

 ارزیابی متقاضیان:

وقتی مصاحبه با متقاضیان به پایان رسید،تیم مصاحبه باید یک تصمیم درست در مورد متقاضی شغل بگیرد.به همین منظور میتوان از ماتریس تصمیم گیری استفاده کرد.

این ماتریس ابزاری مناسب جهت مقایسه ی متقاضیان با یکدیگر است.

در این ماتریس چند گزینه ی اصلی وجود دارد که شما بعد از پایان مصاحبه باید به این گزینه ها امتیاز بدهید و نهایتا امتیازات داده شده را جمع کنید.به منظور کاهش دادن امتیاز اشتباه به یادداشتهای خود در طی فرآیند مصاحبه توجه کنید.

خدمات رزرواسیون ورزشی در تهران و پیدا کردن مربی و همپای ورزشی در سایت reservesport.ir

ارادتمند سعید رنجبر

 

تفکر سیستمی/بخش اول

تفکر سیستمی مهم اما فراموش شده

سال ها پیش در کشور رومانی دیکاتوری به نام نیکولا چائوشسکو تصمیمی اتخاذ کرد، که تا سال های سال ، اثرات آن باقی ماند.

به دلیل حس وطن پرستی و غرور ملی کاهش میزان زادو ولد مشکلی جدی برای او و کشورش محسوب میشد.

به همین دلیل تصمیماتی گرفته شد، که سیستم را از تعادل خارج کرد. سقط جنین را در سراسر کشور ممنوع کرد، وسایل جلوگیری از بارداری را جمع آوری کرد، خانواده هایی را که فزرندان زیادی داشتند تشویق میکرد و مالیات آنها را کم می کرد.

در ابتدا تصمیمات اتخاذ شده به نظر درست می آمدند، و میزان زاد و ولد افزایش پیدا کرد. اما سیستم همیشه  بدنبال تعادل است و زمانیکه از تعادل خارج شود ،مقاومتش آغاز میشود.

مردم رومانی در برابر این تصمیم مقاومت کردند. آنها از قرص های ضد بارداری که بصورت قاچاق وارد شده بود ،استفاده می کردند. میزان سقط جنین افزایش یافت ، تمام این عوامل بدلیل اوضاع اقتصادی مردم بود.

حتی آنهایی که فرزند دار شده بودند، بچه های خود را رها می کردند. چرا که از پس هزینه های آن بر نمی آمدند.

این تصمیم اشتباه برای بر هم زدن تعادل سیستم تا سال ها اثراتش باقی ماند. بچه های سر راهی برای مراقبت به یتیم خانه ها برده می شدند، اما کمبود غذا باعث شده تا با خون و سرنگ تغذیه شوند و از آنجایی که سرنگها چندین بار استفاده می شد، بیماری های مختلفی از جمله ایدز انتقال پیدا میکرد.

 

مثال بالا تنها یک نمونه از صدها تصمیماتی است که صرفا از یک جنبه و آنهم بصورت محدود مورد توجه قرار گرفته بود.

کشور هندوستان از افزایش جمعیت دچار مشکلات عدیده ای شده بود.مسئولان کشور به هر کاری دست میزدند تا بتوانند، جمعیت کشور را کنترل کنند، اما ناموفق بودند.راسل ایکاف بهمراه یکی از پژوهشگران هندی ابراز علاقه مندی کردند تا بتوانند مشکل را دریابند.

وقتی به سیستم بصورت کلی نگاه کردند، به بخش تامین اجتماعی ضعیف هندی ها برخوردند.به دلیل عدم توجه به سیستم تامین اجتماعی کشور، خانواده های هندی از دوران بازنشستگی و ناتوانی در تامین مخارج زندگی می ترسیدند، و همین عامل باعث میشد تا تعداد فرزندان بیشتری داشته باشند، بخصوص این تعداد فرزند در خانواده هایی که بچه های اول و دوم و سوم دختر بودند بشتر به چشم میخورد، چرا که آنها فرزندان پسر بیشتری را میخواستند.

سیستم بدن انسان هم به عنوان یک کل مد نظر قرار می گیرد. همچنانکه اتومبیل بعنوان یک کل مد نظر است و اجزایش بصورت جداگانه کارکردی ندارد.

تفکر سیستمی و بعد از آن سیستم داینامیک و ابزارهای آن مثل vensim  قرار است به ما کمک کند تا ضمن توسعه ی مدل های ذهنی ، در هنگام تصمیم گیری و انتخاب جنبه های گوناگونی را مد نظر قرار دهیم.

در پایان این درس دو منبع آموزشی بسیار ارزشمند را معرفی میکنم.

 

 

استخدام/بخش چهارم

انواع مصاحبه و فرم آمادگی مصاحبه

در قسمت اول دروس استخدام به اهمیت جذب و فرآیند استخدام اشاره کردیم و گفتیم که موفقیت سازمان ها در گرو جذب و استخدام کارکنان با استعداد است. در قسمت دوم نکاتی را پیرامون شرح شغل  بیان کردیم،آنجا اشاره داشتیم که وقتی از نیازهای یک شغل اطمینان حاصل کردیم، زمان آنست تا شرح شغل را تهیه کنیم.در بخش سوم نیز مطالب مهمی در ارتباط با رزومه و مصاحبه  مطرح شد، و گفتیم که توجه به چه نکاتی میتواند نقاط ضعف و قوت یک رزومه را مشخص کند.

در درس چهارم انواع مصاحبه و نقش فرم آمادگی مصاحبه را مطرح میکنیم.

مصاحبه ساختار یافته در مقایسه با مصاحبه ساختار نیافته:

در مصاحبه ساختار یافته شما از متقاضیان سوالات یکسانی میپرسید.

 مصاحبه های غیر ساختار یافته گفتگوهای بین فردی اند،که لزوما همه ی سوالات متقاضیان یکسان نیست.

در مصاحبه ی غیر ساختار یافته ممکن است،اطلاعات بیشتری بدست بیاورید،اما مقایسه ی پاسخ مصاحبه شوندگان مشکل تر می باشد.

پیشنهاد میشود،ترکیبی از این دو را انتخاب کنید.هم انعطاف پذیری در مصاحبه داشته باشید و هم مطمئن شوید که یکسری سوالات اصلی را از متقاضیان پرسیده اید.

 

آماده شدن برای مصاحبه:

وقتی برای انجام مصاحبه آماده می شوید،بیشترین و بهترین اطلاعات را میتوانید،بدست آورید.

مثل وقتی که میخواهید کالای خاصی را خریداری کنید،بدست آوردن اطلاعات در مورد آن کالا،و یا دانستن اینکه میخواهید چه سوالاتی در مورد آن کالا بپرسید،قطعا کمک خواهد کرد تا فرآیند خرید خوبی را سپری کنید.

همانند خرید کالا،در مورد مصاحبه نیز،آمادگی قبلی کمک میکند تا اطلاعات مفیدتری از متقاضی شغل بدست بیاورید.

در ادامه نمونه ای از فرم آمادگی مصاحبه را مشاهده میکنید.

در درس بعد با بخش های مختلف یک مصاحبه آشنا می شویم.

سعید رنجبر